تبلیغات
السلام علیک یا بقیةالله الاعظم

السلام علیک یا بقیةالله الاعظم
نویسندگان

·         نقش زنان

امروز بانوان همانند بسیارى از مردم به آینده مى اندیشند؛ به یك انقلاب جهانى و یك حكومت موعود، كه چگونه در برابر قدرتهاى بزرگ غلبه پیدا مى كند! آیا برنامه هاى اوچیست؟ چه كسانى با او همكارى مى كنند و زنان در آن زمان چه نقشى دارند؟ دشمنانش چه كسانى اند و راز و رمز موفقیتش در گرو چیست؟

ما در این نوشتار كوتاه نقش زنان در ایّام غیبت و ظهور امام زمان، علیه السلام، را مورد بررسى قرار مى دهیم.

·         نقش زنان

امروز بانوان همانند بسیارى از مردم به آینده مى اندیشند؛ به یك انقلاب جهانى و یك حكومت موعود، كه چگونه در برابر قدرتهاى بزرگ غلبه پیدا مى كند! آیا برنامه هاى اوچیست؟ چه كسانى با او همكارى مى كنند و زنان در آن زمان چه نقشى دارند؟ دشمنانش چه كسانى اند و راز و رمز موفقیتش در گرو چیست؟

ما در این نوشتار كوتاه نقش زنان در ایّام غیبت و ظهور امام زمان، علیه السلام، را مورد بررسى قرار مى دهیم.
 

نقش زنان در دوران غیبت صغرى

در دوران سخت غیبت صغرى، در روزهایى كه شیعیان پس از دویست و شصت سال با یك آزمایش بزرگ رو به رو بودند و مى بایست با غیبت امام خو كنند، یك زن به عنوان مفزع و پناه معرفى مى شود و آن مادر بزرگوار امام حسن عسكرى، علیه السلام، است. در این دوره، اگر چه امام هادى و امام حسن عسكرى، علیهماالسلام، زمینه غیبت را از پیش فراهم كرده بودند و شخصیتهاى مورد اعتمادى همانند عثمان بن سعید عمرى و پسرش محمد بن عثمان رابه عنوان وكیل معرفى كرده بودند، به دلایلى از موقعیت مادر امام حسن عسكرى، علیه السلام، معروف به »جدّه«، استفاده شد و وى پناه شیعه معروف گردید. ازگفتگوى احمد بن ابراهیم با »حكیمه« دختر امام جواد، علیه السلام، برمى آید كه پس از گذشت دوسال از رحلت امام حسن عسكرى، علیه السلام، همچنان بسیارى از كارها به دست مادر بزرگوار امام حسن عسكرى، علیه السلام، انجام مى شده است ولى در حقیقت ازطرف حضرت حجةبن الحسن، علیه السلام، و به فرمان آن حضرت صورت گرفته است.

شیخ صدوق، رحمةالله علیه، از احمد بن ابراهیم نقل كرده است كه در سال 262 ق. بر حكیمه دختر امام جواد، علیه السلام، وارد شدم و از پس پرده با وى سخن گفتم و از او درباره اعتقادش به امامان پرسیدم. او همه آنها را یكایك شمرد و آنگاه حجةبن الحسن بن على را نیز نام برد...

از او پرسیدم: این فرزند كجاست؟ گفت: در پس پرده غیب است. گفتم پس شیعه به چه كسى پناه ببرد؟ گفت: به جدّه، مادر امام حسن عسكرى، علیه السلام. سپس افزود: این دستور از سوى امام حسن عسكرى، علیه السلام، و به پیروى از امام حسین، علیه السلام، صورت گرفته است. زیرا امام حسین، علیه السلام، در ظاهر براى حفظ جان فرزندش امام سجاد، علیه السلام، به خواهرش زینب كبرى، علیهاالسلام، وصیت كرد و درنتیجه تا مدتى هرآنچه از امام زین العابدین، علیه السلام، صادر مى شد به حضرت زینب، علیهاالسلام، نسبت داده مى شد تا امر پنهان باشد و2حساسیت ها نسبت به امام سجاد، علیه السلام، كمتر شود. این امتیاز براى جدّه باقى بود تاآنكه كسانى مانند »عثمان بن سعید« و دیگر سفرا و نایبان خاص امام زمان، علیه السلام، در بین شیعیان شناخته شدند و منزلت یافتند.

پس از شهادت امام عسكرى، علیه السلام، یك بانو، نظر دستگاه خلافت بنى عباس را نسبت به تعقیب امام زمان تغییر داد. نوشته اند پس از گزارش جعفر كذّاب، كه در خانه امام حسن عسكرى، علیه السلام، فرزند خردسالى از آن حضرت باقى مانده است، آنها به خانه امام هجوم بردند و پس از دستگیرى صیقل (یكى از كنیزان امام) فرزند خردسال را از او مطالبه كردند. او نخست انكار كرد و آنگاه براى اینكه موضوع براى آنها پوشیده ماند، گفت من حامله هستم. از این رو آن كنیز را به دست »أبى الشوارب«، قاضى وقت، سپردند تا از او مراقبت كند. در مدتى كه صیقل زیرنظر قاضى نگهدارى مى شد دستگاه خلافت با مرگ عبید بن خاقانى و شورش صاحب الزنج روبه رو شد و صیقل از وضعیت آشفته سود جست و فرار كرد. 3

 

نقش زنان در دوران ظهور

حال سزاوار است بدانیم زنان در حكومت قائم آل محمد، علیه السلام، چه مى كنند؟ چه كسانى هستند؟ چند نفرند؟ از كجا مى آیند و چه مسؤولیتى برعهده دارند؟ براساس برخى از روایات، حضور و نقش این زنان ازنظر زمان و موقعیت، چهارگونه است:

الف) حضور پنجاه زن در بین یاران امام

اولین گروه از زنانى كه به محضر امام زمان مى شتابند آنهایند كه در آن ایّام مى زیسته اند و همانند دیگر یاران امام، علیه السلام، به هنگام ظهور در حرم امن الهى به خدمت امام، علیه السلام، مى رسند. در این باره دو روایت وجود دارد:

روایت اول: امّ سلمه ضمن حدیثى درباره علایم ظهور، از پیامبر روایت كرده است كه فرمود:

یعوذ عائذ من الحرم فیجتمع الناس إلیه كالطّیر الواردة المتفرقة حتّى یجتمع إلیه ثلاث مأة و أربعة عشر رجلاً فیه نسوة فیظهر على كلّ جبّار و ابن جبّار... 4

در آن هنگام پناهنده اى به حرم امن الهى پناه مى آورد و مردم همانند كبوترانى كه از چهار سمت به یك سو هجوم مى برند به سوى او جمع مى شوند تا اینكه در نزد آن حضرت سیصد و چهارده نفر گرد مى آیند كه برخى از آنان زن مى باشند كه بر هر جبار و جبار زاده اى پیروز مى شود. 5

روایت دوم: جابربن یزید جعفى، ضمن حدیث مفصلى از امام باقر، علیه السلام، در بیان برخى نشانه هاى ظهور نقل كرده كه:

و یجیى ء واللَّه ثلاث مأة و بضعة عشر رجلاً فیهم خمسون امراة یجتمعون بمكة على غیر میعاد قزعاً كقزع الخریف یتبع بعضهم و هى الآیة الّتى قال اللَّه: »أینما تكونوا یأت بكم اللَّه جمیعاً إنّ اللَّه على كلّ شى ء قدیر...« 6

به خدا سوگند، سیصد و سیزده نفر مى آیند كه پنجاه نفر از این عده زن هستند كه بدون هیچ قرار قبلى در مكه كنار یكدیگر جمع خواهند شد. این است معناى آیه شریفه: »هرجا باشید خداوند همه شما را حاضر مى كند. زیرا او بر هر كارى توانا است«.

پنجاه زن از سیصد و سیزده نفر!

نكته شگفت در این دو روایت این است كه مى فرماید: سیصد و سیزده مرد گرد آیند كه پنجاه نفر ایشان زن هستند!

دوم آنكه: در روایتى كه نام یاران برشمرده شده است نام هیچ زنى وجود ندارد. 7

در پاسخ این شبهه مى توان گفت: این چند نفر در زمره همان سیصد و سیزده نفر هستند. زیرا اولاً امام، علیه السلام، مى فرماید: »فیهم«؛ یعنى در این عده پنجاه زن مى باشد.

دوم: شاید تعبیر مردان بدین سبب باشد كه بیشتر این افراد مرد هستند و این كلمه از باب فزونى عدد مردان، چنین ذكر شده است.

سوم: اگر مقصود همراهى خارج از این عده بود امام مى فرمود: »معهم«، نه اینكه بفرماید »فیهم«، زیرا این سیصد و سیزده نفر مانند عدد اصحاب بدر برشمرده شده اند و همه یاران و فرماندهان عالى رتبه و ازنظر مقام و قدرت درحد بسیار بالایى هستند كه برخى با ابر جابه جا مى شوند و اینها بدون شك با بقیه مردم آن زمان فرق بسیار دارند. بنابراین اگر بگوییم آنها جزو همان سیصد و سیزده نفر هستند براى آنها رتبه و موقعیت ویژه قائل شده ایم و اگر بگوییم در زمره یاران دیگر حضرت باشند از امتیاز كمترى برخوردارند.

ب) زنان آسمانى

دسته دوم چهارصد بانوى برگزیده هستند كه خداوند براى حكومت جهانى حضرت ولى عصر، علیه السلام، در آسمان ذخیره كرده است و با ظهور

اولین گروه از زنانى كه به محضر امام زمان مى شتابند آنهایند كه در آن ایّام مى زیسته اند و همانند دیگر یاران امام، علیه السلام، به هنگام ظهور در حرم امن الهى به خدمت امام، علیه السلام، مى رسند. 

آن حضرت به همراه حضرت عیسى، علیه السلام، به زمین مى آیند.

ابوهریره از پیامبر، صلّى اللَّه علیه و آله، روایت كرده كه:

ینزل عیسى بن مریم على ثمان ماة رجل و أربع مائة امرأة خیار من على الأرض و أصلح من مضى.

عیسى بن مریم به همراه هشتصد مرد و چهارصد زن از بهترین و شایسته ترین افراد روى زمین فرود خواهد آمد.

آیا این زنان از امتهاى پیشین هستند یا امت اسلامى زمان پیامبر، صلّى اللَّه علیه وآله، و معصومین، علیهم السلام؛ یا از دورانهاى مختلف؟ آنها از چه زمان و به چه علت به آسمان برده شده اند و براى عهده دارى منصبى در حكومت حضرت مى آیند یا براى مسایل دیگر؟ اینها پرسش هایى است كه این حدیث از آنها چیزى نمى گوید.
 

ج ) رجعت زنان

سومین گروه از یاوران حضرت بقیةاللَّه، علیه السلام، زنانى هستند كه خداوند به بركت ظهور امام زمان آنها را زنده خواهد كرد و بار دیگر به دنیا رجعت خواهند نمود. این گروه دو دسته اند: برخى با نام و نشان از زنده شدنشان خبر داده شده و برخى دیگر فقط از آمدنشان سخن به میان آمده است.

در منابع معتبر اسلامى نام سیزده زن یاد مى شود كه به هنگام ظهور قائم آل محمد، صلّى اللَّه علیه وآله، زنده خواهند شد و در لشكر امام زمان به مداواى مجروحان جنگى و سرپرستى بیماران خواهند پرداخت.

طبرى در دلائل الامامة، از مفضل بن عمر نقل كرده كه امام صادق فرمود:

همراه قائم [آل محمد، صلّى اللَّه علیه وآله] سیزده زن خواهند بود.گفتم آنها را براى چه كارى مى خواهد؟ فرمود: به مداواى مجروحان پرداخته، سرپرستى بیماران را به عهده خواهند گرفت. عرض كردم: نام آنها را بفرمایید. فرمود: قنواء دختر رشید هجرى، ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه [مادر عمار یاسر]، زبیده ام خالد احمسیّه، ام سعید حنفیه، صیانه ماشطه، ام خالد جهنّیه. 8

»صیانه ماشطه« در زمان حضرت موسى مى زیسته است و مادر عمار یاسر در ابتداى بعثت به شهادت رسید. »حبابه« در زمان على، علیه السلام، و »قنواء« در زمان امام حسن و امام حسین، علیه السلام، و بقیه در زمان هاى دیگر زندگى مى كرده اند.

این گروه سیزده نفرى رجعت خواهند كرد و خداوند براى قدردانى از آنها، به بركت امام زمان آنها را زنده خواهد كرد.

در این روایت امام صادق، علیه السلام، از آن سیزده زن فقط نام نه نفر را یاد مى كند. در كتاب خصایص فاطمیّه به نام نسبیه، دختر »كعبه9مازینه«، و در كتاب منتخب البصائر به نام »وتیره« و »أحبشیه« اشاره شده است.

زنان سرافراز

اینك به اختصار به شرح حال برخى از زنان نامبرده اشاره مى كنیم.

1 - صیانه ماشطه

او یكى از همان سیزده بانویى است كه در دولت حضرت مهدى، علیه السلام، زنده شده، به دنیا بازمى گردد. وى همسر »حزقیل«، پسر عموى فرعون، و شغلش آرایشگرى دختر فرعون بود.او همانند شوهرش به پیامبر زمان خود، حضرت موسى، ایمان آورده بود امّا همچنان ایمان خود را پنهان مى كرد.

نوشته اند: روزى وى مشغول آرایش دختر فرعون بود كه شانه از دستش افتاد و بى اختیار نام خدا را برزبان جارى ساخت. دختر فرعون گفت: آیا نام پدر مرا بر زبان آوردى؟ گفت: نه، بلكه نام كسى را بر زبان آوردم كه پدر تو را آفریده است. دختر فرعون ماجرا را نزد پدر بازگو كرد و فرعون صیانه را احضار كرد و گفت: مگر به خدایىف من اعتراف ندارى؟ گفت: هرگز! من از خداى حقیقى دست نمى كشم و تو را پرستش نمى كنم. فرعون دستور داد تإ تنور مسى برافروزند و همه بچه هاى آن زن را در حضورش در آتش افكنند. چون نوبت به طفل شیرخوارش رسید صیانه مى خواست به ظاهر از دین برائت جوید كه كودك شیرخوارش به زبان آمد و گفت: مادر صبر كن كه تو بر حق هستى! فرعونیان آن زن و بچه شیرخوارش را در آتش افكنده، سوزاندند و خداوند دراثر صبر و تحمل آن زن در راه دین، او را در دولت امام مهدى زنده مى گرداند تا هم به آن حضرت خدمت كند وهم انتقام خود را از فرعونیان بگیرد.
2 - سمیه، مادر عمار یاسر

وى هفتمین نفرى بود كه به اسلام گروید و بدین سبب دشمن سخت به خشم آمد و بدترین شكنجه ها را براو روا داشت. 11

او و شوهرش یاسر در دام ابوجهل گرفتار آمدند و او نخست آنها را اجبار كرد كه پیامبر خدا را دشنام دهند، امّا آنها حاضر به چنین كارى نشدند. او نیز زره آهنى به سمیه و یاسر پوشانید و آنها را در آفتاب سوزان نگه داشت. پیامبر كه گاه از كنارشان عبور مى كرد آنها را به صبر و مقاومت سفارش مى نمود و مى فرمود:

صبراً یا آل یاسر فإنّ موعدكم الجنة.

اى خاندان یاسر، صبر پیشه سازید كه وعده گاه شما بهشت است.

سرانجام ابوجهل برهریك ضربتى وارد ساخت و ایشان را به شهادت رساند. 12

خداوند این زن را به پاداش صبر و مجاهدتى كه در راه اعتلاى اسلام نشان داد و بدترین شكنجه را از دشمن خدا تحمل كرد، در ایّام ظهور مهدى آل محمد، صلّى اللَّه علیه وآله، زنده خواهد نمود تا تحقق وعده الهى را ببیند و در لشكر ولىّ خدا به یاوران آن حضرت خدمت كند.

3 - نسیبه، دختر كعب مازنیه

او معروف به »ام عماره« و از زنان فداكار صدر اسلام است كه در برخى از جنگهاى پیامبر اسلام، صلّى اللَّه علیه وآله، شركت جسته و مجروحان جنگى را مداوا كرده است. او در جنگ احد بهترین نقش را ایفا كرد. با دیدن صحنه فرار مسلمانان و تنها گذاشتن پیامبر به دفاع از جان شریف پیامبر پرداخت و در این راه بدنش زخمهاى فراوان برداشت.

پیامبر عزیز این فداكارى را ستود و به فرزندش عماره چنین فرمود:

امروز مقام مادر تو از مردان جنگى والاتر است. 13

پس از فروكش كردن جنگ، نسیبه با سیزده زخم سنگین به همراه دیگر(14)مسلمانان به خانه برگشت و به استراحت پرداخت. با شنیدن فرمان پیامبر خدا، صلّى اللَّه علیه وآله، كه فقط مجروحان جنگ باید به تعقیب دشمن بشتابند، نسیبه از جاى برخاست و آماده رفتن شد، امّا به علت شدت خونریزى نتوانست شركت كند. همین كه پیامبر از تعقیب دشمن برگشت، پیش از آنكه به خانه برود، عبداللَّه بن كعب مازنى را براى احوالپرسى نسیبه و سلامتى وى به نزد او فرستاد و چون از سلامتى وى آگاه گشت شادمان موضوع را به پیامبر خبر داد. 15

نسیبه از كسانى است كه براى یارى امام مهدى، علیه السلام، زنده خواهد شد. 16

 4 - امّ ایمن

از زنان پرهیزكار و خدمتكار حضرت رسول، صلّى اللَّه علیه وآله، است. پیامبر به او مادر خطاب مى كرد و مى فرمود:

هذه بقیة اهل بیتى. 17

این زن، باقى مانده اى از خاندان من است.

وى همواره در كنار زنان مجاهد، در جبهه جنگ به مداواى مجروحان مى پرداخت. 18

ام ایمن از شیفتگان خاندان امامت بود كه در ماجراى فدك، حضرت زهرا، علیهاالسلام، او را به عنوان شاهد معرفى كرد. وى پنج یا شش ماه پس از پیامبر از دنیا رفت. خداوند به بركت(19)مهدى آل محمد، علیه السلام، به هنگام ظهور، او را زنده مى گرداند تا در لشكرگاه امام به خدمت گماشته شود.
5 - امّ خالد

در روایت دو بانو بدین نام مشهور شده اند: ام خالد احمسیه و ام خالد جهنّیه. شاید مقصود ام خالد مقطوعة الید (دست بریده) باشد كه یوسف بن عمر، پس از به شهادت رساندن زیدبن على بن الحسین در كوفه، دست او را به جرم شیعه بودن قطع كرد. در كتاب رجال كشى درباره شخصیت و مقام این زن فداكار از امام صادق، علیه السلام، مطلبى ذكر گردیده كه حایز اهمیت است. ابوبصیر گوید: در خدمت امام صادق نشسته بودیم كه ام خالد مقطوعةالید از راه رسید. حضرت فرمود:

اى ابابصیر، آیا میل دارى كه كلام امّ خالد را بشنوى؟

من عرض كردم: آرى اى فرزند رسول خدا، با شنیدن آن شادمان مى گردم... در همان موقع ام خالد به خدمت امام آمد و سخن گفت. دیدم وى در كمال فصاحت و بلاغت صحبت مى كند. سپس حضرت پیرامون موضوع ولایت و برائت از دشمنان با او سخن گفت. 20

6 - زبیده

مشخصات كاملى از او نقل نشده است. احتمال دارد زبیده زن هارون الرشید باشد كه شیخ صدوق، رحمةالله علیه، درباره اش گفته است: وى یكى از هواداران و پیروان اهل بیت است. هنگامى كه هارون دانست از شیعیان است قسم خورد كه طلاقش دهد. زبیده كارهاى خدماتى بسیارى داشت كه یكى آبرسانى به عرفات است. همچنین نوشته اند وى یكصد كنیز داشت كه پیوسته مشغول حفظ قرآن بودند و همیشه از محل سكونت او صداى تلاوت قرآن شنیده شد. زبیده در سال 216 ق. رحلت كرد. 21

- حبّابه والبیّه

از زنان والامقامى است كه دوره زندگى هشت امام معصوم را درك كرد و پیوسته مورد لطف و عنایت ایشان قرار داشت. در یك یا دو نوبت به وسیله امام زین العابدین و امام رضا، علیهماالسلام، جوانى اش به او بازگردانده شد. اولین ملاقات وى با امیر مؤمنان، علیه السلام، بود كه از آن حضرت دلیلى بر امامت درخواست كرد. حضرت در حضور وى سنگى را برداشت و بر آن مهر خود را نقش كرد و اثر آن مهر در سنگ جاى گرفت و به او فرمود: پس از من هر كه توانست در این سنگ چنین اثرى برجاى بگذارد او امام است. از این رو حبابه پس از شهادت هر امامى نزد امام بعدى مى رفت و آنان مهر خود را بر همان سنگ مى زدند و اثر آن نقش مى بست. نوبت كه به امام رضا، علیه السلام، رسید حضرت نیز چنین كرد. حبابه نه ماه پس از رحلت امام رضا، علیه السلام، زنده بود و پس از آن بدرود حیات گفت. 22

روایت شده است كه وقتى حبابه به خدمت امام زین العابدین رسید یكصد و سیزده سال از عمرش سپرى شده بود. حضرت با انگشت سبابه خود اشاره اى نمود و جوانى اش بازگشت. 23

همچنین نوشته اند: صورت حبابه از زیادى سجود سوخته و از عبادت همانند چوب خشكیده اى شده بود.24 .
8 - قنواء

دختر رشید هجرى، یكى از شیعیان و پیروان على، علیه السلام، و خود از یاران باوفاى حضرت امام جعفر صادق، علیه السلام، است. وى دختر25بزرگمردى است كه در راه محبت و دوستى امیر مؤمنان به طرز دلخراشى به شهادت رسید. از گفتار شیخ مفید برمى آید كه قنواء به هنگام ورود پدرش نزد عبیداللَّه بن زیاد شاهد قطع دو دست و دو پاى پدر خود بوده و به كمك دیگران بدن نیمه جان پدر را از دارالاماره بیرون آورده و به خانه منتقل كرده است. روزى قنواء به پدرش گفت: پدرجان، چرا این همه خود را به رنج و مشقت عبادت مى اندازى! پدر درجواب گفت: دخترم، پس از ما گروهى خواهند آمد كه بینش دینى و شدت ایمانشان از ما، كه این همه خود را به زحمت عبادت انداخته ایم، بیشتر است. 26

د) بانوان منتظر

چهارمین گروه یاوران امام زمان بانوان پرهیزكارى هستند كه پیش از ظهور حضرت بقیةاللَّه، علیه السلام، رحلت كرده اند. به ایشان گفته مى شود: امام تو ظاهر گشته است، اگر مایلى مى توانى حضور داشته باشى. آنان نیز به اراده پروردگار زنده خواهند شد.

رجعت زنان مربوط به گروه خاصى نیست و هر بانویى خود را با خواسته ها و شرایط زندگى در حكومت مهدى آل محمد، علیه السلام، تطبیق دهد ممكن است در آینده از رحمت خداوندى بهره مند گشته، براى یارى امام زنده شود. یكى از آن شرایط خواندن دعاى »عهد« است كه در فرد، نوعى آمادگى براى پذیرش حكومت آخرین ذخیره الهى ایجاد مى كند. به فرموده امام صادق، علیه السلام:

هر كه چهل صبح دعاى عهد را بخواند از یاوران قائم ما باشد و اگر هم پیش از ظهور آن حضرت از دنیا برود خداوند او را از قبر بیرون آورد تا در خدمت آن حضرت باشد... 27

انتظار فرج

یكى از شرایط حضور در حكومت بقیةاللَّه و توفیق دیدار با آن حضرت انتظار فرج است؛ یعنى آمادگى كامل براى پذیرش حكومت حق و آراستن به آنچه كه مهدى، علیه السلام، مى گوید و مى خواهد. انتظار فرج یعنى نفى هرگونه سلطه از بیگانگان و مبارزه با افكار انحرافى و فساد اخلاق و در یك كلام، انتظار فرج یعنى بیزارى از دشمنان خدا و پیامبر و معصومین، علیهم السلام.

بى سبب نیست كه انتظار از بهترین اعمال شمرده شده است، بلكه فرد منتظرف دولت مهدى همانند كسى است كه در پیش روى رسول خدا شهید گشته و در خون خود غلتیده است و اگر بر همان حالت انتظار از دنیا برود بسان كسى باشد كه در خیمه مهدى فاطمه، علیهماالسلام، مى باشد.

ابوبصیر از امام صادق روایت كرده كه آن حضرت روزى فرمود:

آیا شما را خبر ندهم به چیزى كه خداوند عملى را بدون آن از بندگانش قبول نمى كند؟ گفتیم: آرى. فرمود: شهادت بر وحدانیت خدا و رسالت پیامبر، صلّى اللَّه علیه وآله، و اقرار به آنچه كه خداوند فرموده، از دوستى ما و بیزارى از دشمنان و اطاعت و پیروى از ما. نیز داشتن ورع و پرهیزكارى و انتظار كشیدن براى قائم، علیه السلام. آنگاه فرمود: بدرستى كه براى ما دولتى است، خداوند آن را هر زمانى كه اراده كند برقرار مى سازد. سپس افزود: هركس كه دوست دارد از یاران قائم، علیه السلام، باشد باید در انتظار به سر برد و خود را به ورع و محاسن اخلاق بیاراید، و اگر در همان حال بمیرد براى او اجرى همانند كسى است كه آن حضرت را درك كرده باشد. 28 

پى نوشتها:

1. سوره تحریم (66)، آیه 11.

2. صدوق، محمد بن على بن الحسین، كمال الدین، ج 2، ص 507؛ الطوسى، محمد بن الحسن، الغیبة، ص 138.

3. همان، ص 476.

4. الهیثمى، نورالدین على بن ابى بكر، مجمع الزوائد، ج 7، ص 315؛ معجم احادیث الإمام المهدى، ج 1، ص 500.

5. همان.

6. المجلسى، محمد باقر، بحارالانوار، ج 52، ص 223.

7. الطبرى، محمد بن جریر، دلائل الامامة، ص 314.

8. همان، ص 260.

9. ریاحین الشریعة، ج 5، ص 41؛ به نقل از خصایص فاطمیه.

10. چشم اندازى از حكومت مهدى، علیه السلام، ص 74؛ به نقل از بیان الائمه، ج 3، ص 338.

11. ابن الاثیر، على بن ابى الكرم، اسدالغابه، ج 5، ص 481.

12. ریاحین الشریعه، ج 4، ص 353.

13. الواقدى، محمد بن عمر، مغازى، ج 1، ص 273.

14. همان، ج 2، ص 268.

15. همان، ج 1، ص 270.

16. ریاحین الشریعه، ج 5، ص 41؛ به نقل از خصایص فاطمیّه.

17. چشم اندازى از حكومت مهدى، علیه السلام، ص 76؛ تهذیب الكمال، ج 35، ص 329.

18. طبسى، محمد جواد، نقش زنان مسلمان در جنگ، ص 20.

19. قاموس الرجال، ج 10، ص 387.

20. المامقانى النجفى، عبدالله محمد حسن، ریاحین الشریعه، ج 3، ص 381؛ به نقل از تنقیح المقال.

21. همان، ج 3، ص 78.

22. القمى، شیخ عباس، سفینة البحار، ج 1، ص 204.

23. همان.

24. همان.

25. جامع الرواة، ج 2، ص 458؛ رجال شیخ طوسى، ص 341.

26. المفید، محمدبن محمدبن النعمان، الاختصاص، ص 73072.

27. القمى، شیخ عباس، همان، ج 2، ص 294.

28. القمى، شیخ عباس، منتهى الآمال، ج 2، ص 486؛ به نقل از: النعمانى، محمد بن ابراهیم، الغیبة.

ماهنامه موعود شماره 27
محمد جواد طبسى




طبقه بندی: امام زمان (عج)، 
[ دوشنبه 21 آذر 1390 ] [ 01:45 ب.ظ ] [ محمدحسین فرحی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب